IFC Basics - Wat staat er in een IFC bestand?

 

IFC Basics - Wat staat er in een IFC bestand?

 
  Door Ronald de Graan - directeur productmanagement, 3 april, 2018
Geschatte leestijd: 4 min.
 
 

Model en informatiestructuur in IFC modellen

De Industry Foundation Classes (IFC) is een neutraal en open bestandsformaat voor het uitwisselen en delen van specifieke BIM-informatie (modelobjecten en hun eigenschappen) tussen de verschillende software-applicaties van partijen in het bouwproces. IFC is onafhankelijk waardoor niemand is gebonden is aan softwarepakketten. Met IFC kan de hele bouwkolom, van architect tot aannemer en vastgoedbeheerder, communiceren met dezelfde intelligente data.

De IFC definitie wordt beheerd door Building Smart, een internationale organisatie met als doel het bevorderen van de toepassing van open BIM-standaarden als middel voor interoperabiliteit en integratie van het bouwproces.

In de IFC standaard worden terminologieën voor bouwdelen en disciplines, eigenschappen en geometrie van elementen en een aantal andere afspraken vastgelegd om deze informatie in een vaste, gestandaardiseerde bestandsstructuur op te kunnen slaan en in verschillende softwarepakketten in te kunnen lezen.


De modelstructuur

Een IFC model heeft een vaste hiërarchische boomstructuur:
_ Projectnaam
  |_ Projectlocatie - Site (bijvoorbeeld een kavel)
     |_ Naam van het gebouw
        |_ Verdiepingsstructuur
           |_ Elementtype / classificatie (wand, balk, etc.)
              |_ Lijst van elementen per verdieping
                 |_ Eigenschappen van het element


Het is steeds vaker een vereiste om de benaming en classificaties van elementen conform een vaste standaard in te richten Inmiddels worden verschillende standaarden zoals de BIM basis ILS (Informatie Leverings Specificatie) als basis gehanteerd. Voor ARCHICAD gebruikers zijn hiervoor aanvullende Tips & Trucs beschikbaar: 112-Werkmethodiek uitwisseling van een model op basis van BIM basis ILS en 120-Sparingen conform Uniforme SparingsOpgave in een model.

De BIM Basis ILS is hier te downloaden.
 

Structuur van gekoppelde informatie

Het IFC bestandsformaat kent een groot aantal voorgedefinieerde elementeigenschappen. Deze worden ’Property Sets’ genoemd, te herkennen aan de codering ’Pset_<naam eigenschap>’, vaak gevolgd door de toevoeging 'Common’ (algemeen).



Voor elk eigenschap kunnen een of meerdere waardes ingevuld of automatisch gegenereerd worden. Dat kunnen numerieke waardes, getallen, vinkjes (aan of uit) of ander waardes zijn. Met een mapping tabel kunnen in modelleersoftware eigenschappen van elementen automatisch overgedragen worden naar IFC eigenschappen. In veel softwarepakketten die IFC ondersteunen is dit al vooringesteld.

Ook property sets worden in IFC bestanden in een hiërarchische boomstructuur weggeschreven. Dit maakt het mogelijk hele groepen van elementen (types) standaard specifieke eigenschappen mee te geven zonder dit op elementniveau nog een keer te moeten doen.

Het is niet nodig alle property sets te kennen. Veel eigenschappen horen bij een discipline waar een ander discipline weinig of geen kennis van heeft. Kijk voor meer informatie op http://nationaalbimhandboek.nl  en http://www.buildingsmart-tech.org/ifc/IFC2x3/TC1/html/index.htm .

Gebruikers van modelleersoftware kunnen zelf eigen IFC parameters aanmaken en deze aan elementen in hun model toevoegen. Het is aan te raden vóór het aanmaken van eigen IFC-propertysets afspraken hierover met alle projectbetrokkenen partijen te maken.

De BIM basis ILS biedt hiervoor een leidraad voor het gestandaardiseerd invullen en aanleveren van de parameters.


Elementidentificatie door GUID’s

Voor elk element in een model wordt door de modelleersoftware een unieke code gegenereerd. Deze code heet GUID (Global Unique IDentifier) en maakt het mogelijk specifieke elementen in een IFC model op te zoeken.

Wordt bijvoorbeeld een model van een architect door een constructeur als onderlegger gebruikt kan de constructeur uit het architectuurmodel elementen overnemen en aanpassen. De constructeur kan vervolgens zijn aangepast IFC model terugsturen en de architect kan op basis van de GUID’s de aangepaste elementen uit het model filteren.

Let op! Sommige programma’s staan het wijzigen van GUID’s toe. Dit is strikt af te raden om miscommunicatie tijdens de uitwisseling van modellen te voorkomen.


BIM protocollen en het vastleggen van informatiebehoeften

IFC modellen kunnen veel diverse informatie voor / van verschillende disciplines bevatten. Niet alle informatie die een model kan bevatten is voor elke discipline relevant. Ook niet in alle fases is alle informatie interessant.



Overbodige informatie zorgt voor ballast in IFC modellen en maakt de informatie in een model onoverzichtelijk. Dit kan ervoor zorgen dat er meer inspanning dan nodig gedaan moet worden om de voor een discipline relevante informatie uit een model te filteren.

In het algemeen zullen de bij een project betrokken partijen alleen de voor hun doeleinde relevante informatie aan een BIM model toevoegen, aanpassen en communiceren. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor de verstrekte informatie duidelijk bij de desbetreffende partij.

De informatiebehoefte van projectbetrokkenen, wie welke informatie hoe waneer aan een BIM model toevoegt wordt veelal vastgelegd in een BIM protocol. Hierin staan de projectgegevens, aanspreekpartners van elk discipline, hun informatiebehoefte per fase, wijze van samenwerking etc. Het is aan te raden een BIM proces met een IPDP-protocol (Integrated Project Delivery Protocol) te beginnen.

Er zijn op verschillende websites diverse kant en klare protocollen gratis te downloaden, waaronder het Nationaal BIM protocol via de website van BIM Loket.

http://bimloket.nl/NationaleModellen-BIM-Protocol-en-Uitvoeringsplan

In de loop van een BIM proces zullen de verschillende partijen deelmodellen aanleveren die alleen de informatie van hun specifieke discipline bevatten en tot een totaalmodel samengevoegd kunnen worden. Deze deelmodellen worden ook BIM-extracten of aspectmodellen genoemd.


In het vervolg kunnen met deze modellen clashcontroles, bouwbesluittoetsingen etc. gedaan worden en kunnen hoeveelheden uit het totaalmodel geëxtraheerd worden. Ook hiervoor bestaat een basis om afspraken vast te leggen en het proces te structureren.

http://bimloket.nl/NationaalModel-BIM-Uitvoeringsplan