Archicad en IFC versterken Office Winhov’s project Pulse 

Aan de rand van het Panta Rhei plein op Strijp-S in Eindhoven, werkt Office Winhov aan het project Pulse. Het gaat om een 70 meter hoge toren en een lager bouwdeel die samen ruim 170 middenhuurwoningen tellen. In de plint komen gemeenschappelijke functies en ruimte voor kleine maakbedrijven. De gevel is van prefabbeton met een opvallend nadenpatroon en op een aantal posities krijgt het gebouw een kleurrijk accent, ontworpen door kunstenaar Jan van der Ploeg.

Samenwerken in BIM met IFC

Het project wordt uitgevoerd in een bouwteam met Office Winhov als architect en adviseurs voor constructie en installaties. Aannemer Stam + De Koning Bouw coördineert het BIM-proces. Hoewel de projectpartners elk met hun eigen software werken, verloopt de samenwerking prima. “We hebben een structuur bedacht waarin we vanuit Archicad IFC-modellen uitwisselen”, legt ontwerper Bob van der Vleugel (Office Winhov) uit. “Dat gaat goed. Sinds de DO-fase modelleren we ook echt samen.”

Archicad als basis voor het ontwerp

Zoals elk project bij Office Winhov, is ook Pulse volledig in Archicad gemodelleerd. “Wij leveren wekelijks bouwkundige- en sparingenmodellen vanuit Archicad in IFC aan”, vertelt Bob. “De andere partijen doen hetzelfde vanuit hun eigen software en de aannemer stelt hieruit een gecombineerd model samen. Tijdens wekelijkse BIM clash-sessies met het gehele bouwteam bespreken we dit multidisciplinaire model. Iedereen bekijkt waar het schuurt. We lossen dat op, verwerken de aanpassingen en gaan weer door.”

BIM-checks in IFC met BIMcollab Zoom

Om de kwaliteit van het eigen werk te borgen, gebruikt het bureau een aantal interne checks. “BIM-manager Ruben Groot heeft in BIMcollab Zoom-filters ingesteld,” zegt projectleider Jasper ten Bosch (Office Winhov). “Hiermee wordt automatisch gecontroleerd of alle onderdelen op de juiste verdieping zitten en of de classificaties kloppen wat betreft de constructie, interieur en exterieur. Zo voorkomen we fouten voordat we gaan delen.”

Pulse Strijp-S volledig in Archicad gemodelleerd

In het ontwerp heeft Office Winhov vooral gezocht naar een ritmiek die aansluit bij het industriële karakter van Strijp-S. Het resultaat is een integraal goed afgestemd stevig en eigentijds ontwerp dat in balans is met de omgeving. Archicad hoort daarbij tot het bureaubeleid. “Andere programma’s zijn verboden”, lacht Jasper. “Bij elk project starten we meteen in Archicad en groeit het model mee met de SO-, VO- en DO-fase.”

Bij elk project starten we meteen in Archicad en groeit het model mee met de SO-, VO- en DO-fase
Jasper ten Bosch

Werkwijze Office Winhov met Archicad

Die continuïteit is prettig, vooral in combinatie met het compacte team. “Bij ons maakt de ontwerper ook het model. Dat zorgt voor korte lijnen. Archicad is bovendien visueel, direct en logisch opgebouwd”, aldus Bob. In het schetsontwerp wordt bijvoorbeeld veel gewerkt met Zones. “Dat zijn slimme volumes die niet alleen een vorm hebben, maar ook eigenschappen,” legt Bob uit. “Je kunt heel snel oppervlaktes en inhoud uitlezen. Dat helpt enorm in het beginstadium. Je maakt een studie, draait een perspectief met een beetje lucht en zonlicht en hebt direct een goed beeld.”

Design Options in BIM-modellen

Het team gebruikt het BIM-model ook om verschillende varianten naast elkaar te zetten. “Design Options zijn de norm geworden bij ons,” zegt Jasper. “We modelleren meerdere gevelstudies, materiaalopties of plattegronden. Binnen Archicad kun je daar heel makkelijk tussen schakelen.”

Van Archicad-model naar 3D-maquette

Daarnaast behoort de inzet van een 3D-printer vrijwel standaard tot de werkwijze van Office Winhov. Bijna elk project wordt in een vroeg stadium geprint. “We exporteren het model direct vanuit Archicad naar de printer,” vertelt Bob. “Daar rolt binnen een paar uur een maquette uit, die we gebruiken in het overleg met opdrachtgevers en intern. Je ziet soms zelfs dat we er met potlood op doorschetsen. Het wordt een ontwerphulpmiddel.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Overzicht van de volumemodellen van het project Pulse.

3D-printen voor technische BIM-details

Ook in latere fases is de 3D-printer nuttig. “Voor Strijp-S hebben we bijvoorbeeld een print gemaakt van de erkers. Die aansluiting was technisch complex door onder andere koudebruggen en ingewikkelde constructieve details. In overleg met de aannemer konden we met het model op tafel letterlijk aanwijzen hoe het werkte. Dat is veel duidelijker dan een 2D-tekening.”

Visualisaties met Enscape en Twinmotion

Naast maquettes gebruikt het bureau realtime rendering om materiaalstudies te doen. Archicad biedt directe koppelingen met Enscape en Twinmotion. “Je kijkt bijna live mee in het ontwerp,” zegt Jasper. “Voor de gevel van Pulse hebben we verschillende varianten in Enscape gezet om het reliëf en de naden goed te beoordelen. Je ziet meteen wat het doet met het licht en hoe het oogt vanaf straatniveau.” Voor het maken van presentatiebeelden gebruikt het team vooral axonometrieën en lijnvisualisaties, direct uit Archicad. “We werkten vroeger met Photoshop, maar dat kost veel tijd,” merkt Bob op. “Nu zetten we een snede aan, stellen de materialen in, en hebben in korte tijd een plaat die goed communiceert.”

Maatwerk in Archicad: kozijnen en details

In de DO-fase werden maatwerkkozijnen ingezet die niet standaard in Archicad zitten. “We wilden een kozijn waarin het open deel verborgen zit, zodat je van buiten een strakke lijn houdt,” vertelt Bob. “Dat lukte niet met de standaardbibliotheek, dus hebben we het element zelf opgebouwd met kolommen en vlakken.” Met de kozijnenwerkplaats kun je zulke onderdelen zelf modelleren, opslaan als raam of deur, en vervolgens gebruiken alsof het een standaard object is. “We konden zelfs de detaillering van het stelkozijn en de verankering erin meenemen. Dat gaf net dat stukje precisie dat we nodig hadden.”

Archicad is voor ons meer dan een BIM-pakket. Het is onze ontwerpomgeving en onze werkruimte. We tekenen, denken en communiceren erin
Bob van der Vleugel

Opschonen en doorontwikkelen van Archicad-modellen

Bij de overgang van VO naar DO wordt het model niet omgezet, maar opgeschoond. “We halen studies en overbodige lagen eruit,” verduidelijk Jasper. “Daarna voegen we extra BIM-properties toe via favorieten. Dat scheelt veel tijd, zeker als je met een vaste bibliotheek werkt.” Ook bij de voorbereiding van de UO-fase blijft het model leidend. “We gaan nu de hele gevel modelleren als losse elementen,” zegt Bob. “Dat doen we in hetzelfde model. Je moet wel slim opruimen en structureren, maar als je dat doet, blijft het goed werkbaar.”

Archicad als centrale BIM-omgeving van Office Winhov

Wat opvalt in de werkwijze van Office Winhov is de vanzelfsprekendheid waarmee Archicad door alle lagen van het project loopt. Van stedenbouwkundig ontwerp tot technische uitwerking, van interne bespreking tot overleg met aannemer en adviseurs. “Archicad is voor ons meer dan een BIM-pakket,” zegt Bob. “Het is onze ontwerpomgeving en onze werkruimte. We tekenen, denken en communiceren erin. En doordat we het model centraal houden, kunnen we snel schakelen en houden we grip.” Jasper vult aan: “Het moet gewoon kloppen, van schets tot uitvoering. Archicad helpt ons om dat helder te organiseren, zonder gedoe.”