Meer ruimte voor ontwerp: waarom RUMM kiest voor Archicad

In de Vlaamse Druivenstreek, rond Overijse en Hoeilaart, staan nog enkele woningen die teruggaan tot het begin van de twintigste eeuw. Ze zijn gebouwd in een tijd waarin het landschap werd bepaald door druiventeelt en hebben een karakteristiek uiterlijk. Project DK-N van RUMM architecten is zo’n woning. Het heeft een duidelijke identiteit, maar moest ook, zoals veel van dit soort huizen, aangepast worden aan het leven van vandaag. Voor RUMM architecten begon dit project met een belangrijke vraag. Niet: hoe gaan we deze woning verbouwen? Maar: hoe willen we als bureau eigenlijk werken?

Wanneer je werkwijze begint te knellen

RUMM ontstond uit de fusie van G&G Architecten en blanco architecten. Twee bureaus met elk hun eigen ervaring, maar met een identiek probleem. “We zaten allebei op een schaal waarop je te groot bent om alles zelf te blijven doen, maar te klein om het echt goed te organiseren,” vertelt architect – bestuurder Koen Gaudaen.

Voor veel bureaus is dit een herkenbaar stadium. Projecten worden groter, teams groeien, maar de structuur van het bureau verandert niet mee. “De fusie was een logische stap”, vindt ir. architect – bestuurder Kevin van Puyvelde. “Hiermee transformeren we van een architectenbureau naar een architectenbedrijf met een stevige fundering. Daarmee professionaliseren we ons als werkgever en in onze dienstverlening.”

Het ontwerp is leidend, niet de software

De nieuwe samenstelling vroeg ook om een heroverweging van de werkwijze binnen het ontwerpteam. “Bij G&G werd al twintig jaar met Revit gewerkt,” vertelt Koen. “Dat was ooit een logische zet – vooral om modellen te kunnen uitwisselen. In de praktijk deelden we zelden modellen.” Architect – vennoot Michaël Vits kon er op zich prima mee uit de voeten, maar liep dagelijks tegen beperkingen aan. “Revit is vrij technisch en zwaar in opbouw,” beschrijft hij. “Je moet vooraf goed bepalen hoe je iets gaat modelleren.” 

Dat had als gevolg dat als iets verkeerd zat, het veel tijd kostte om aan te passen. “Daar ga je als ontwerper dan rekening mee houden”, legt Michaël uit. “Je maakt keuzes op basis van wat snel werkt, niet op basis van wat het beste ontwerp is. En dat is precies wat je niet wilt. Het ontwerp moet leidend zijn, niet je software.”

Met Archicad zijn we veel minder tijd kwijt aan afstemmen, controleren en opnieuw uitwerken. Je kunt al ontwerpende ontdekken
Koen Gaudaen

De overstap naar Archicad

Bij Blanco werden projecten in Archicad gemodelleerd. “Wij hadden daar zeer positieve ervaringen mee”, vertelt Kevin. “Het werkt intuïtief en direct; je komt snel tot resultaten.” Het besluit om met RUMM volledig op Archicad over te stappen lag daarom voor de hand. “Omdat het zo gebruiksvriendelijk is, kun je er meteen mee beginnen”, vertelt Michaël. “Volg je daarnaast de online Archicad basiscursus, dan heb je het helemaal vlot onder de knie.”

Wat Michaël vooral prettig vindt, is dat je in het BIM-model direct ziet wat er gebeurt. “Aanpassingen worden met één klik overal doorgevoerd,” legt hij uit. “In plan, doorsnede en 3D.” Daardoor ontstaat een vloeiender proces. “We zijn veel minder tijd kwijt aan afstemmen, controleren en opnieuw uitwerken”, zegt Koen. “Je kunt al ontwerpende ontdekken.”

Sneller schakelen, beter onderbouwen

Een van de grootste verschillen tussen de software zit in snelheid en flexibiliteit. “In Archicad kunnen we varianten naast elkaar leggen en meteen vergelijken,” zegt Kevin. “Dat helpt om beslissingen beter te onderbouwen. Je zit minder vast in het systeem en dat maakt dat je de mogelijkheden meer benut. In het team zien we ook dat de drempel lager is om verschillende ideeën uit te testen.”

Lees verder onder de afbeelding.

Grip op het proces

De overstap naar Archicad heeft niet alleen invloed op het ontwerp, maar op het hele proces. “We bouwen het project eerst volledig digitaal,” zegt Kevin. “Nog voordat er iets gebouwd wordt.” Dat geeft inzicht. “Je ziet hoe onderdelen samenkomen, waar mogelijke knelpunten zitten en hoe details aansluiten,” zegt hij. Fouten worden eerder zichtbaar. Beslissingen worden bewuster genomen. “Je hebt meer controle,” zegt Koen. “Dat voorkomt problemen tijdens de uitvoering. En dat zorgt voor rust.”

Rust als ontwerpprincipe

Die rust is een belangrijk uitgangspunt in het werk van RUMM. “In het dagelijks leven zijn er al genoeg prikkels,” vindt Koen. “Wij willen gebouwen maken die helder zijn. Waar je overzicht en kalmte ervaart.” Dat gaat verder dan alleen vorm. “Het zit ook in hoe een gebouw werkt,” vertelt Kevin. “Logica, routing, licht, zichtlijnen. Alles moet kloppen.” Die manier van denken komt duidelijk terug in project DK-N.

Dankzij het BIM-model kunnen we opdrachtgevers snel laten zien welke impact een bepaalde aanpassing heeft. Dat helpt bij het maken van keuzes
Kevin van Puyvelde

Project DK-N: bouwen op wat er al is

De woning in Overijse heeft een uitgesproken karakter. De voorgevel, met een bijzondere geveltechniek met pleister en glasfragmenten, verwijst naar de geschiedenis van de streek. “Die gevel wilden we behouden,” vertelt project- en interieurarchitect Els Stas. “Dat is de identiteit van het huis.” Voor de bewoners is het met name belangrijk dat ze er tot op hoge leeftijd kunnen blijven wonen. De aanpassingen in de woning richten zich dan ook op de begane grond.

Wonen op één niveau

“We hebben een slaapkamer en badkamer geïntegreerd,” zegt Els. “Zodat alle functies zich op één niveau bevinden.”Daarnaast werd de leefruimte uitgebreid. “Niet achteraan, maar langs de zijkant van de woning,” legt ze uit. “Die keuze heeft een ruimtelijk effect. Je krijgt lange zichtlijnen. Van de voortuin tot achteraan het perceel.” Grote glaspartijen versterken dat gevoel. Binnen en buiten lopen in elkaar over.

Balans tussen oud en nieuw

De uitbreiding is hedendaags, maar blijft ondergeschikt aan het bestaande volume. “We kozen voor een rustige vorm, zodat de oorspronkelijke woning dominant blijft”, vertelt Els. Een belangrijk element is het platte dak dat als een luifel boven het terras doorloopt. “Die wilden we zo slank mogelijk houden,” beschrijft ze. “Daarom hebben we de dakopbouw teruggetrokken, waardoor de luifel bijna lijkt te zweven.”

Lees verder onder de afbeeldingen.

Ontwerpen tot in detail

Het volledige project is tot in detail uitgewerkt in één Archicad-model. “Zelfs tegelpatronen hebben we vooraf in het model bekeken,” zegt Els. “Om zeker te zijn dat alles goed op elkaar aansluit.” Ook de Renovatietool werd doorlopend ingezet om de te slopen en nieuw te bouwen onderdelen helder in kaart te brengen.

Het BIM-model speelt eveneens een belangrijke rol in de communicatie met de opdrachtgevers. “We kunnen snel laten zien welke impact een bepaalde aanpassing heeft,” zegt Kevin. “Dat maakt gesprekken duidelijker en versoepelt het maken van keuzes.”

Een nieuwe manier van werken

Project DK-N laat zien waar RUMM vandaag staat. “Met meer overzicht en meer vrijheid in ons ontwerpproces,” zegt Kevin. Die combinatie is het resultaat van zorgvuldige afwegingen. “Het gaat ons niet om meer projecten,” zegt Koen. “Maar om betere projecten. Projecten waarin ontwerp, techniek en uitvoering goed op elkaar aansluiten.”