Samen bouwen aan impact – In gesprek met Marieke van Seeters, HomePlan

Impact maak je niet alleen. Daarom werken we samen met organisaties die zich inzetten voor natuur, onderwijs, cultuur en lokale gemeenschappen. Als B Corp nemen we verantwoordelijkheid voor onze rol — binnen de bouwsector én daarbuiten.

In deze interviewserie spreken we de mensen achter de initiatieven die we steunen. Wat willen zij veranderen? Wat is daarvoor nodig? En welke rol kunnen bedrijven spelen, zoals wij bij KUBUS?

We spreken deze keer met Marieke van Seeters, directeur van Stichting HomePlan. Een organisatie die zich sinds 1997 inzet voor een huis, thuis en toekomst voor mensen in extreme armoede — in Latijns-Amerika en zuidelijk Afrika.

Lees verder onder de afbeelding.

Waar staat HomePlan voor?
Marike: “Wij geloven dat een veilig huis het begin is van een beter leven. Mensen in extreme armoede wonen vaak in een provisorisch onderkomen. Een constructie van gevonden materialen en afval, zonder slot op de deur, zonder bescherming tegen regen en wind, zonder privacy. Dat tast je eigenwaarde aan. Wij bouwen voor die gezinnen een stevige woning, met toilet en watertank. Maar het gaat ons om meer dan alleen dat huis.”

Wat verandert er als een gezin een nieuw huis krijgt? 
“Toevallig kreeg ik vandaag een interview terug dat was afgenomen bij een gezin in Zuid-Afrika. Een kind werd gevraagd hoe hij zich voelt over zijn nieuwe woning. Hij zei: ‘Vroeger liep ik altijd voorbij ons huis, omdat ik me zo schaamde. Nu neem ik vriendjes mee, omdat ik er trots op ben.’ Als je deze gesprekken terugleest, zie je eigenwaarde steeds terugkomen. Mensen beginnen hun bed op te maken, richten een kastje in, hangen dingetjes aan de muur. Ze krijgen oog voor hun leefomgeving. In een krot kan je dweilen en schrobben wat je wil, maar het blijft viezig. Dat werkt ontmoedigend. Een goed huis geeft mensen iets van zichzelf terug.”

Waar zit de kern van het probleem dat jullie aanpakken? 
“De geschiedenis speelt een grote rol. In Zuid-Afrika begint het bij het kolonialisme en de apartheid. De oorspronkelijke bevolking werd jarenlang achtergesteld. Het onderwijssysteem was er bewust op ingericht dat mensen laag geschoold bleven. Daardoor konden ze zich niet ontwikkelen en kwamen ze in een kwetsbare positie terecht. In Guatemala zie je hetzelfde bij de Maya’s: geen politieke stem, geen formeel werk en ze wonen in rurale gebieden ver van voorzieningen. De ongelijkheid die dat veroorzaakt, is wat wij proberen te doorbreken.”

Gaat dat doorbreken ook echt lukken? 
“Je ziet het al gebeuren. Ik bezocht ooit een docente van een van onze computerscholen. Iemand die ik eerder kende als bewoner van een HomePlan-woning. Dankzij die stabiele basis kon zij de stap zetten naar een opleiding en uiteindelijk lerares worden. Ik vroeg haar waar haar dochters nu zijn. ‘Op de universiteit,’ zei ze. ‘Ik weet als geen ander wat een opleiding kan betekenen. Mijn dochters doorbreken het patroon.’ Dat zijn de momenten waarop je ziet hoe één huis een hele keten in beweging zet. Met name vrouwen vormen daarin de drijvende kracht. Als je vrouwen handvatten geeft, zorgen zij voor de ontwikkeling van het hele gezin.”

Lees verder onder de afbeeldingen.

Jullie doen meer dan huizen bouwen alleen. Hoe zit dat? 
“Een huis alleen is niet genoeg. Samen met onze lokale partners zetten we ook aanvullende projecten op: moestuinen, vakopleidingen, computerscholen. In één project weten we dat gezinnen twintig euro per week extra verdienen dankzij een moestuin. Dat is in Zuid-Afrika een enorm bedrag. Het schoolgeld wordt ervan betaald, kinderen kunnen schooluniformen kopen en er is gevarieerder eten. Je ziet hoe de ene stap de andere mogelijk maakt.”

Waarom is samenwerking met bedrijven zo belangrijk? 
“Ten eerste omdat bedrijven ons financieel ondersteunen, en met die steun kunnen wij huizen bouwen. Veel partners gaan ook zelf mee. Ze bouwen samen met de gezinnen ter plekke. Dat doet iets — niet alleen met de Nederlanders die meegaan, maar ook met de bewoners, de lokale bouwvakkers en onze projectpartner. De aandacht die er is voor hen, het gezien worden, het solidair voelen met elkaar. Dat is ontzettend waardevol.”

Het interview gaat verder onder de afbeelding.

Wat kan een bedrijf als KUBUS concreet betekenen? 
“Met jullie bijdrage kunnen wij jaarlijks een huis bouwen met toilet, watertank en moestuin. En we zorgen dat de vrouw in het huis een training krijgt in het opzetten van die tuin. Voor een gezin in Zuid-Afrika betekent dat een volledig nieuw begin. De investering van vijfduizend euro die daarvoor nodig is, valt in het niet bij wat het oplevert.”

Waar hopen jullie over vijf tot tien jaar te staan? 
“Wij willen de grootst mogelijke impact maken op gezinnen in extreme armoede. Concreet willen we circa tweeduizend mensen per jaar ondersteunen. Daarvoor hebben we de steun nodig van bedrijven en vermogensfondsen. We zijn ook bezig met een nieuwe impactstudie samen met de Universiteit Utrecht — om te meten wat onze aanvullende projecten echt opleveren, en om onze aanpak steeds verder te verbeteren. Want een veilig huis is het begin. De rest bouwen we daar samen omheen.”